School, thuis, clubjes, spelen met kinderen in de buurt: in het leven van een kind loopt alles in elkaar over. Ook als het niet zo goed gaat. Wij vinden het belangrijk dat de leefwereld van het kind als geheel wordt gezien. We noemen dat: een integrale benadering. De nieuwe opzet van de jeugdhulp is daarop gericht.

Als samenwerkingsverband en scholen werken we daarom nauw samen met gemeenten en jeugdhulp organisaties. Als het vooral om lichte preventieve jeugdhulp gaat zijn CJG, Socius Jeugdmaatschappelijk werk en de GGD de belangrijkste jeugdhulppartners voor de scholen en het samenwerkingsverband. 

Afspraken over ondersteuning voor de leerling op school en afspraken rondom zorg voor het kind thuis moeten elkaar versterken. De plannenmoeten dus goed op elkaar zijn afgestemd, liefst in één plan. Meestal zal dit overleg in een ondersteuningsteam op school plaatsvinden. Omdat de leerkracht de leerlingen dagelijks ziet, zijn de signalen vanuit de school heel waardevol.

Maar ook ouders moeten in een open sfeer hun zorgen met de leerkracht kunnen delen. Het is belangrijk dat de leerkracht zorgen over een kind eerst bespreekt met de ouders. Afhankelijk van wat er speelt kunnen daarna de jeugdmaatschappelijk werker, de CJG-coach en/of een andere zorgprofessionals worden betrokken.

Preventieve jeugdhulp vanuit het jeugdmaatschappelijk werk
Leerkrachten en ouders kunnen via school een beroep doen op jeugdmaatschappelijk werk als zij bij een kind sociaal-emotionele en/of psychosociale problemen signaleren. Een voordeel is dat de drempel naar jeugdmaatschappelijk werk vaak lager is dan naar opvoedingsondersteuning of hulpverlening. De jeugdmaatschappelijk werker komt namelijk naar de school om samen met school, ouders en kind een passende oplossing te zoeken voor een gesignaleerd probleem.

Ook als ouders eventuele zorgen van school over hun kind niet herkennen, kan een jeugdmaatschappelijk werker binnen school worden ingezet. Dit gebeurt altijd in overleg met ouders. In de regio IJmond wordt het jeugdmaatschappelijk werk door Socius Maatschappelijke Dienstverlening uitgevoerd.

Coaches vanuit het Centrum voor Jeugd en Gezin
Alle vijf gemeenten in de regio van het samenwerkingsverband IJmond beschikken over CJG- of JG-coaches. Deze coaches van het Centrum voor Jeugd en Gezin ondersteunen gezinnen en jeugdigen met complexere opvoed- en opgroeiproblemen. Zij gaan uit van de kracht van ouders, opvoeders en jeugdigen en hun sociale omgeving.

De CJG-coach staat naast het gezin en de jeugdigen, kan het netwerk betrekken of versterken, zelf hulp bieden of waar nodig rechtstreeks gespecialiseerde zorg raadplegen of inzetten. Daardoor krijgen gezinnen eerder hulp, kan met lichtere hulp worden volstaan en zijn er minder schakels. De CJG-coaches voor Velsen, Beverwijk, Heemskerk en vallen onder het Centrum Jeugd en Gezin IJmond, de JG-coaches van Castricum en Uitgeest vallen onder CJG Castricum (regio Alkmaar).

Per gemeente zijn er afspraken over de hoe de inzet van de CJG- of JG-coach plaatsvindt.

De gemeenten en intensieve jeugdzorg
Naast de preventieve zorg voor jeugd zijn gemeenten verantwoordelijk voor:

  • jeugd- en opvoedhulp
  • jeugdbescherming en jeugdreclassering
  • (gesloten) jeugdzorg
  • crisisdienst
  • pleegzorg
  • zorg voor kinderen met een ontwikkelings- of psychiatrische stoornis
  • zorg voor jeugdigen met een licht verstandelijke beperking (lvb).

Een goede samenwerking tussen gemeenten en het onderwijs kan leiden tot een meer preventieve en integrale aanpak van hulp dichtbij de leefomgeving van het kind.

Thuiszitters
Alle kinderen hebben recht op onderwijs, ook als het erg moeilijk is een passende plek voor een leerling te vinden. In de regio IJmond komt het zogeheten ‘thuiszitten’ gelukkig weinig voor. Scholen en schoolbesturen nemen de zorgplicht die ze hebben heel serieus.

In het kader van landelijk beleid heeft het samenwerkingsverband ook een rol bij het signaleren van thuiszitters. Soms zijn leerlingen niet bij een school aangemeld en zitten ze ongeoorloofd thuis. Het SWV ondersteunt ouders en scholen bij het voorkomen van thuiszitten en rapporteert thuiszitters aan de inspectie voor het onderwijs. Het SWV werkt daarbij nauw samen met de scholen, schoolbesturen , gemeenten en jeugdhulpinstellingen.

Huiselijk geweld en kindermishandeling
Er is een landelijke meldcode voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Deze meldcode beschrijft welke stappen een school moet doorlopen bij (een vermoeden van) kindermishandeling. Door de code consequent toe te passen, worden minder jongeren het slachtoffer.

Huiselijk geweld en kindermishandeling worden eerder gesignaleerd en gemeld bij het Steunpunt Huiselijk Geweld en/of het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (SHG/AMK). Dit valt onder de GGD Kennemerland. Op basis van de landelijke meldcode zijn een meldcode en een protocol voor het basisonderwijs ontwikkeld. Alle scholen zijn wettelijk verplicht de stappen uit het protocol te volgen.