Lyke Seriese is directeur van IKC Het Rinket en expertisecentrum De Fakkel. Daarnaast is zij voorzitter van de kern Heemskerk Noord. Na een relatief lange, aftastende startfase heeft deze kern (een cluster van samenwerkende scholen binnen het SWV) haar vorm gevonden.De belangrijkste vraag die we met elkaar willen beantwoorden is hoe we op de scholen betekenis kunnen geven aan inclusief onderwijs. Het kernoverleg is in 2020 midden in coronatijd gestart. Het kwam bovenop alle abnormale ontwikkelingen waar we toen mee te maken hadden en die al onze aandacht opeisten. Het heeft vrij lang geduurd voordat het van de grond kwam. We hebben lang geworsteld met vragen als: wat moet de kern gaan doen? Wat is het doel? Dat is een zoektocht geweest. Uiteindelijk hebben we met elkaar gezegd dat in onze kern elk kind binnen twintig minuten van huis naar een passende school moet kunnen lopen of rollen.
Makkelijk schakelen
Eerlijk gezegd is dat een doelstelling die voor ons relatief makkelijk te realiseren is. Onze kern bestaat uit acht scholen waaronder Heliomare en de Prof. Van Gliseschool. Dat zijn scholen voor speciaal basisonderwijs. Wij kunnen in onze omgeving dus vrij makkelijk schakelen, als we kinderen hebben met speciale ondersteuningsbehoeften. Deze scholen houden ons ook een spiegel voor. Voor hen is het bijvoorbeeld normaal om drempelvrij te zijn. Zoiets zet je als reguliere basisschool ook aan het denken: moeten wij daar niet net zo goed voor zorgen?
Twee overleggen
Een gouden vondst was om het kernoverleg op te splitsen in een overleg voor IB’ers en één voor directies. Beiden komen jaarlijks twee tot drie keer bij elkaar. De IB’ers zoomen in op de casuïstiek. Hoe kunnen we kinderen helpen die net iets meer nodig hebben? Dat is echt heel praktisch en hands-on. Bij het directieoverleg liggen meer de strategische vraagstukken op tafel. We willen toe naar een situatie waarin we op de reguliere scholen inclusiever worden. Maar hoe ziet dat eruit? Binnenkort hebben we een uitje naar een inclusieve school in Wijk bij Duurstede, waar regulier en speciaal onderwijs, nieuwkomersonderwijs en kinderopvang allemaal onder één dak verzameld zijn. Hopelijk levert dat ook weer nieuwe inspiratie op.
Wisselwerking
Twee jaar lang hebben we in de kern een project gedraaid waarin Heliomare maakonderwijs aanbood aan kinderen die graag met hun handen leren. Elke school kon daar vier weken gebruik van maken. Voor de doelgroep een prachtige leerervaring, maar vanuit het idee van sociale inclusie kwam het minder uit de verf. Er vormden zich geen nieuwe sociale verbindingen. Kinderen bleven binnen de vertrouwde structuren opereren. Het droeg niet bij aan een inclusievere samenleving. Daar leer je ook weer van. En juist dat is voor mij de essentie van het kernoverleg. Het biedt de kans om kennis en ervaringen uit te wisselen. Vooral de wisselwerking tussen regulier en speciaal onderwijs vind ik waardevol.
Nog in de kinderschoenen
Ik geloof dat inclusief onderwijs nog in de kinderschoenen staat. We hebben nog veel te leren. In Nederland is het streven dat in 2035 de meeste scholen en kinderopvangorganisaties de overgang naar inclusief onderwijs hebben gemaakt. Ik vraag mij oprecht af: gaat ons dat lukken? Kunnen we dat als samenleving? We hebben dan nog wel wat stappen te zetten, maar gelukkig hebben we tijd. Binnen onze kern gaan we het samen ontdekken en oppakken.
Vooral de wisselwerking tussen regulier en speciaal onderwijs in onze kern vind ik waardevol.