Netwerkgroepen

Afgelopen jaren zijn er binnen het SWV PO IJmond werkgroepen gestart rondom diverse thema’s. Deze zijn inmiddels verder ontwikkeld tot netwerkgroepen. De thema’s zijn gerangschikt onder de drie ambities die beschreven staan in het Ondersteuningsplan 2020 – 2024. Te weten: we werken aan inclusiever onderwijs, we vormen een professionele onderwijs- en leergemeenschap in de IJmond en we werken integraal samen als professionals in onderwijs, jeugdteams en jeugdhulp.

Doelen

Een netwerkgroep bestaat uit een of meer medewerker(s) van het SWV PO IJmond en uit medewerkers vanuit scholen, gemeenten of andere organisaties waarmee we samenwerken.

Het doel van een netwerkgroep is tweeërlei:

  1. stimuleren van innovatie en ontwikkeling van het thema in samenwerking met scholen of met andere specialisten of partners in het werkgebied. Samenhangend met de hoofdopdracht van passend onderwijs, om te komen tot een goed dekkend aanbod (zie jaarplan).
  2. collega’s binnen en buiten het SWV de mogelijkheid te bieden om sturing te geven en eigenaarschap te ervaren bij de verdere ontwikkeling van het thema waartoe men zich heeft gecommitteerd.

Op dit moment zijn de onderstaande netwerkgroepen actief.

Ambitie 1: inclusiever onderwijs

Inclusiever onderwijs

Het SWV IJmond ziet diversiteit als een gegeven. De netwerkgroep sluit aan bij de ambities, zoals genoemd in het Ondersteuningsplan 20-24.  In de regio’s is er sprake van een flexibel continuüm van (ambulant) onderwijs en ondersteuning, het dekkend netwerk.

Het is dus mede aan ons om:

  • bij te dragen aan de versterking van de basisondersteuning van scholen. Dit legt een bodem voor een dekkend netwerk / aanbod;
  • het realiseren van een dekkend aanbod binnen de regio door inclusief onderwijs te stimuleren;
  • preventief, integraal werken te stimuleren en vroeg-signalering op niveau van school, wijk en regio te faciliteren;
  • scholen, met name de leerkrachten, de mogelijkheid te bieden het aanbod te verbreden en andere kwaliteiten te ontwikkelen;
  • ervoor zorg te dragen dat de specifieke kennis (vaardigheden en expertise die nodig zijn op weg naar inclusiever onderwijs) beschikbaar komt, zodat meer scholen dit voorbeeld overnemen;
  • het doel na te streven dat er in de planperiode 2020 – 2024 minstens in elke regio (Noord, Midden en Zuid) van de IJmond één inclusieve school gerealiseerd is.

Fictieve TLV

Binnen het SWV PO IJmond is het sinds enkele jaren mogelijk dat basisscholen gebruik maken van een fictieve TLV. Dit betekent dat als een kind (met een dossier met intensieve ondersteuningsbehoeften) via onder- of zijinstroom een basisschool binnenkomt en het op grond van zijn ondersteuningsbehoefte ook geplaatst zou kunnen worden (met een TLV) op een SBO of SO-school, de basisschool die wil plaatsen een Fictieve TLV SBO of SO kan aanvragen. Deze is in principe voor 1 jaar en behelst bij toekenning dat de basisschool voor de ondersteuning van dit kind tot maximaal 75% van de ondersteuningsmiddelen ontvangt die anders gemaakt zouden zijn voor plaatsing in het SBO of SO. We zien dat scholen maar mondjesmaat van deze mogelijkheid gebruik maken en zijn benieuwd wat nodig is om dit meer en vaker mogelijk te maken. Het draagt namelijk bij aan de verbreding van het dekkende aanbod binnen de basisschool.

Het SWV PO IJmond wil:

  • stimuleren dat basisscholen meer dan nu het geval is gebruik maken van de Fictieve TLV;
  • onderzoeken wat nodig is om scholen, meer dan nu het geval is, gebruik te laten maken van deze mogelijkheid;
  • onderzoeken of iets aan de voorwaarden/richtlijnen van deze Fictieve TLV gedaan moet worden waardoor er meer gebruik van wordt gemaakt.
  • onderzoeken of er mogelijkheden zijn tot uitbreiding van de mogelijkheden van de Fictieve TLV.
  • Onderzoeken wat het effect is wat de ingezette gelden.

Praktijkklassen

Vanuit de visie om te streven naar  een dekkend aanbod van onderwijs, aansluitend op de onderwijsbehoeften van de verschillende leerlingen is in schooljaar 2018-2019 op 2 locaties gestart met het bieden van praktisch onderwijs. Deze manier van leren sluit aan op de onderwijsbehoeften van kinderen die meer leren door te doen, te ervaren en toe te passen: de praktisch begaafde leerling. Er wordt gewerkt aan dezelfde doelen als in de klas, maar vertaald naar de praktijk. De Kerkuil in Limmen en de Ark in Heemskerk zetten zich hierop in, voor hun eigen leerlingen, maar ook leerlingen van omliggende scholen.

Omdat scholen en hun besturen verantwoordelijk zijn voor het organiseren van goed onderwijs, is het belangrijk hun eigenaarschap te stimuleren. Dit doen we door de verantwoordelijkheid en eigenaarschap bij de scholen te leggen middels overleg in kernoverleggen.

Het initiatief om, meer,  invulling te geven aan het bieden van praktisch onderwijs zal vanaf schooljaar 2021-2020 bij deze verschillende kernoverleggen liggen. Elk kernoverleg zal zijn eigen ideeën hier omtrent vormgeven. Ook het bijbehorende financiële plaatje zal geleidelijk aan binnen het kernoverleg besproken en bepaald worden.

Het streven is:

  • Binnen elke regio bestaat de mogelijkheid voor kinderen van groep (6), 7en 8 om wekelijks deel te nemen aan een onderwijsvorm die gericht is op praktisch leren.
  • Scholen in de wijk kennen de mogelijkheden van het volgen van praktisch onderwijs en weten de initiatiefnemers te bereiken.
  • De school waarin de praktijkklas gegeven wordt heeft voldoende Fte, ruimte en financiën om meerdere jaren achtereen kwalitatief goed praktisch onderwijs te bieden.

Bekijk de pagina praktijkklassen

HB project / Expertisecentrum Via Nova

Met het oog op de verbreding van het dekkend aanbod heeft het SWV PO IJmond afgelopen jaren subsidie beschikbaar gesteld aan scholen/schoolbesturen om bij te dragen aan de verbreding van het dekkend aanbod. Het Expertisecentrum Via Nova is in schooljaar 2018-2019 van start gegaan.
De landelijke subsidie vanuit OCW/DUO voor de intensivering van HB-MB onderwijs op de scholen van het SWV PO IJmond is toegekend in schooljaar 2019-2020. 

Twee ambulant begeleiders met jaren ervaring vanuit Via Nova worden zijn inzetbaar om op de scholen te observeren en in een nagesprek te helpen het aanbod af te stemmen op de behoeften van de leerlingen. Voor aanvraag zie flyer.

De subsidie wordt ingezet in het totaalplaatje van het onderwijsaanbod aan HB leerlingen op 4 niveaus (driehoek).

  1. HB onderwijsaanbod in de klas/school (o.a. kleuterproject HB op wielen).
  2. HB onderwijs ‘day a weekschool’.
  3. Via Nova 2.0 fulltime HB onderwijs.
  4. HB leerlingen op het IKC.

Expertisecentrum De Fakkel

Het SWV PO IJmond wil:

  • bijdragen aan het realiseren van een goed dekkend aanbod binnen de regio;
  • dit bij voorkeur door het bieden van expertise aan scholen zodat zij goed passend en thuisnabij onderwijs kunnen organiseren;
  • dat de specifieke kennis en expertise beschikbaar komt voor de scholen en dat zij hiervan leren.  

Het doel van het project Expertisecentrum De Fakkel is het tot stand brengen van een zeer goed en vlot beschikbaar komen van expertise voor scholen op het gebied van onderwijs aan  nieuwkomers bij vragen over woordenschat en taalonderwijs en bij het begeleiden en ondersteunen bij het lesgeven aan getraumatiseerde leerlingen.

Het Expertisecentrum de Fakkel is 1 februari 2019 gestart. Er is een flyer uitgegaan naar alle scholen.

Eind februari hebben de medewerkers van SWV PO IJmond een voorlichting over het aanbod van het expertisecentrum gekregen. In het eerste jaar zijn verschillende overleggen geweest met de leden van de projectgroep.

Het eerste jaar hebben 24 scholen van on SWV gebruik gemaakt van het expertisecentrum. Er is heel veel vraag naar begeleiding en kennis over nieuwkomers.

In oktober heeft De Fakkel het team van het SWV een voorlichting over trauma gegeven. De her-aanvraag voor subsidie is toegekend voor 2 jaar (2020 en 2021). Eind 2020 zal er opnieuw geëvalueerd worden.

Om de basiskennis van scholen over de begeleiding van Nieuwkomers te vergroten heeft De Fakkel informatieboekjes en tijdspaden ontwikkeld. Ook is er informatie over traumasensitief lesgeven. Deze informatie staat op de website van Passend onderwijs IJmond. Ook zal er een voorlichting komen voor alle leerkrachten en ib-ers van het SWV.

Het is de bedoeling dat scholen in het vervolg pas begeleiding van het expertisecentrum aanvragen nadat de informatieboekje en tijdspaden zijn doorgenomen en toegepast, zodat de begeleiding een verdieping op deze basiskennis is.

Brede Taalontwikkeling

We vinden het belangrijk om zicht te hebben op het gebied van taalontwikkeling, in brede zin.

In deze netwerkgroep betrekken we specialisten uit ons werkgebied die ervaring hebben op deze thema’s. We willen de koppeling maken tussen verschillende bestaande expertiseclusters.

De domeinen waar de netwerkgroep brede taalontwikkeling zich op focust:

  • Analfabetisme
  • Taalontwikkelingsstoornis TOS
  • Slechthorendheid SH
  • Nederlands als tweede taal NT2/nieuwkomers
  • Taalachterstanden
  • Dyslexie: lees en spellingsproblemen (co morbiditeit)
  • Taalonderwijs

Bekijk de pagina over de Cocon

Wegwijs in gedrag (NRO)

Het aantal ondersteuningsaanvragen en verwijzingen naar het speciaal (basis) onderwijs is de laatste jaren gegroeid, o.a. vanwege gedragsproblematiek van leerlingen.

De omgang met moeilijk gedrag is niet eenvoudig. De oorzaken worden meestal toegeschreven aan belemmerende (interne) kind factoren terwijl de context waarbinnen een kind zich ontwikkelt (school, groep, thuissituatie, sociale netwerken) vaak buiten beschouwing wordt gelaten.

De samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs IJmond en PPO NK zijn hiermee aan de slag gegaan. Er is een onderzoeksplan ingediend bij het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO). Dit plan is opgesteld in samenwerking met onderzoeksbureau Oberon, hoogleraar Wouter Staal en – heel belangrijk- met input van leerkrachten uit beide samenwerkingsverbanden.

Training van leerkrachten
Als onderdeel van het onderzoek hebben de samenwerkingsverbanden – met inbreng van leerkrachten – een training voor meervoudige perspectiefname ontwikkeld. Deze loopt momenteel voor het 1e jaar voor twee groepen leerkrachten. Een groep vanuit het SWV PO IJmond en een groep vanuit SWV PPO NK. Het effect van deze training wordt getest. Doel is dat de leerkrachten regie krijgen over passende interventies in de eigen praktijk en minder handelingsverlegenheid gaan ervaren. Door leerkrachten op een andere manier naar gedrag van kinderen te laten kijken – en daarop vervolgens te acteren- gaat tevens een preventieve werking uit. Dit draagt bij aan het meer passend maken van onderwijs voor deze kinderen op de reguliere basisscholen. Zij zullen zich op de basisschool langer succesvol kunnen ontwikkelen. Volgend schooljaar 2021 -2022 zal deze training opnieuw worden aangeboden. Voor meer informatie en de mogelijkheid om je aan te melden, ga naar: https://www.ppo-nk.nl/groups/154-wegwijs-in-gedrag-kinderen/welcome

Ambitie 2: Professionele leergemeenschap

Perspectief op school

Het SWV PO IJmond maakt sinds 2016 gebruik van een Schoolondersteuningsprofiel (SOP) dat gebaseerd is op het Ondersteuningsplan 2016 – 2020.  Dit SOP is destijds op basis van bestaande instrumenten om het SOP in beeld te brengen, door directeuren en ib-ers, onder leiding van het SWV samengesteld. Jaarlijks voor 1 december ontvangt het SWV via de schoolbesturen een update van het SOP van elke school. Nu het Ondersteuningsplan 2020 – 2024 is vastgesteld gaan we een nieuw SOP bouwen.

Vanaf het voorjaar van 2021 gaan we werken aan een nieuw SOP door middel van een online tool van Perspectief op School (POS) https://www.perspectiefopschool.nl/ons-aanbod.  Om te komen tot een goede samenstelling van vragen voor het nieuwe SOP, is een gebruikersgroep SOP bestaande uit directeuren en ib/zoco van enkele schoolbesturen samengesteld.  De vragenlijst is inmiddels vastgesteld. Vervolgens worden per regio informatie- en invulsessies en vervolgsessies gepland, die verzorgd worden door medewerkers van POS. Zie activiteiten. Het SOP wordt jaarlijks geüpdatet door de scholen in iedere regio.

TOP-dossier

TOP dossier is een webbased totaalplatform waarin school, leerling, ouders/verzorgers, samenwerkingsverband en eventueel andere betrokkenen (bijv. gemeente of jeugdzorg) o.b.v. het HGW/PDCA in samenwerken voor enkel de leerlingen met een (extra) ondersteuningsvraag. Zo wordt er door te werken met het TOP dossier de processen op zowel school als op samenwerkingsverband niveau compleet én digitaal ondervangen en ervaren scholen veel minder bureaucratie.
Binnen het platform ligt het eigenaarschap én de regie bij de school.

Door de stappen/onderdelen binnen het TOP dossier te volgen vul je d.m.v. het handelingsgericht werken al meteen het complete groeidocument en OPP (ontwikkelingsperspectiefplan) in, registreer je de instemming van personen met ouderlijk gezag en vul je het aanvraagformulier in. zo vervang je al deze formulieren door middel van één gevuld TOP dossier én kun je met elkaar preventief signaleren/handelen en arrangeren, kijken/doen wat nodig is! Er is niet alleen plaats voor een aanpak voor leren – onderwijs, maar ook voor ouders, jeugdhulp en zorg.

Binnen de netwerkgroep verwerken wij de feedback die wij opvragen bij de scholen die met TOP Dossier werken en nemen dit mee in de gesprekken die wij voeren met de ontwikkelaar van TOP Dossier, Dotcomschool.

Professionalisering

Het SWV PO IJmond verzorgde de laatste jaren een gevarieerd scholingsaanbod voor medewerkers van bij het SWV aangesloten scholen (directeuren, ib-zoco, leerkrachten en onderwijsassistenten). Dit lag in de lijn met het inrichtingsmodel dat gekozen is bij de start van het SWV PO IJmond, namelijk het expertisemodel. Dat betekent dat we niet alleen vanuit de organisatie van het SWV expertise boden (door inzet van consulenten en specialisten) maar dat we ook scholing en professionalisering aanboden aan medewerkers van onze scholen. Daarnaast bood het SWV PO IJmond in het kader van scholing  Coaching on the job van het OT en waren er mogelijkheden van scholen om gebruik te maken van de zogeheten ‘Knipkaart’ voor hands-on professionalisering.

Omdat scholen en hun besturen verantwoordelijk zijn voor het organiseren van goed onderwijs, is het belangrijk hun eigenaarschap te stimuleren. Dit doen we door de verantwoordelijkheid en eigenaarschap bij de scholen te leggen middels het kernoverleg. De inhoud van het aanbod van de toekomstige professionalisering komt onder meer tot stand door het ophalen van input bij scholen middels de kernoverleg. Elk kernoverleg kan zijn eigen aanbod aan scholing en professionalisering vormgeven. Zo ontstaat differentiatie in het professionaliseringsaanbod afgestemd op de vraag die bij scholen leeft.

Communicatie

De netwerkgroep communicatie houdt zich bezig met het verbeteren van de interne en externe communicatie. Dit doen wij in samenwerking met een communicatie advies bureau.

Betere communicatie middels:

  • Nieuwe website
  • Meer aandacht voor ouder en kind
  • Het delen van inspirerende verhalen uit de IJmond middels een vernieuwde nieuwsbrief.

Ambitie 3: Integrale aanpak onderwijs en jeugd

Overgang peuter-kleuter

De specialist Jonge Kind heeft contacten met deelnemers uit het netwerk 0-7 jarigen en krijgt vragen in de voorschoolse periode: PSZ, BHG, KDV: wat is er straks nodig in de kleuterperiode van dit kind? Bij (binnenkomende) kleuters wordt zij door scholen en door consulenten bevraagd om mee te denken over de overstap van voorschool naar school, de voortgang tijdens de schoolperiode, de overstap van groep 2 naar 3. Dit betreft een breed scala aan vragen over de ontwikkeling van kinderen.

Onze ambities:

  • Doorgaande lijn vanuit voorschoolse periode naar de schoolse periode waarin het SWV een rol speelt. Meer grip krijgen op procedures intake, samenwerking stimuleren.
  • Zicht op welke jonge kinderen met extra ondersteuningsbehoeften er in de pijplijn zitten
  • Integraal samenwerken in de IJmond in een doorgaande van voorschool naar school.
  • PSZ, KDV, JGZ, CJG, gemeente, consulent/ specialist SWV vinden samen mogelijkheden voor het afstemmen op specifieke onderwijsbehoeften, ook als het kind thuis zit of niet is ingeschreven op een school
  • Verbinding, een gezamenlijke ambitie en de urgentie voelen.
  • Indien een kind staat ingeschreven, heeft de school de regie, onderhoudt de contacten en organiseert gezamenlijk overleg.
  • Thuiszitten bij niet leerplichtige kinderen voorkomen, door “knip” tussen zorg en onderwijs te verkleinen: inzet middelen, budgetten.
  • Afstemming ontwikkeling IKC’s, zowel regulier als speciaal.

Overgang PO-VO

Alle leerlingen, ouders en scholen in SWV PO IJmond en VO Midden Kennemerland hebben belang bij een soepele overstap van kinderen die van (speciaal) basisonderwijs naar voortgezet (speciaal) onderwijs gaan.

Hierom is het goed om als SWV van scholen af te stemmen op wat er nodig is hiervoor.

Er is een informatiegids beschikbaar met informatie vanuit het V(S)O voor de scholen in (speciaal) basis) onderwijs. Daarbij is een routekaart voor leerlingen met specifieke behoeften en een OKR.

We willen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften de mogelijkheden benutten om de overgang zoveel mogelijk te laten aansluiten op de sterke kanten en behoeften van het kind. Dit om zowel de kwaliteiten van het kind in kaart te brengen als ook de behoefte aan begeleiding. Er wordt bekeken wat er voor de leerling zelf nodig is aan ondersteuning en welke voorwaarden nog gerealiseerd dienen te worden om een overstap naar het VO succesvol te laten verlopen. We willen dat de scholen goed samenwerken, als de consulenten als de bureau organisatie.

Onderwijs Jeugdhulp

Sinds de start van de wetgeving Passend Onderwijs (2014) en de transitie van de jeugdzorg (2015) is de nadere samenwerking en afstemming tussen het onderwijs en de jeugdhulp noodzakelijk met name voor die kinderen (en ouders) waarbij de ontwikkeling niet vanzelf verloopt. Vanuit het onderwijs zijn daarvoor binnen passend onderwijs mogelijkheden geschapen en vanuit de gemeenten de jeugdhulp en aanverwante organisaties (CJG, GGD,JMW, ketenpartners in de doorgaande lijn zoals Welschap).

In het gebied van het SWV PO IJmond hebben we te maken met twee jeugdhulp regio’s, namelijk de scholen in de gemeenten Velsen, Beverwijk en Heemskerk (de IJmond gemeenten) hebben te maken met de afspraken die ook gelden voor Haarlem/Zuid-Kennemerland. De scholen die behoren tot Castricum/Limmen en Uitgeest/Akersloot, hebben te maken met de jeugdhulpregio van de BUCH gemeenten, die georiënteerd is op de afspraken die gelden voor Alkmaar e.o.

Formeel vinden afspraken over deze afstemming plaats in het OOGO[1] Passend Onderwijs (een overleg met de wethouders van de 5 gemeenten en de SWV-en PO en VO in de regio). Voorheen was er ter voorbereiding daarvan een projectgroep passend onderwijs, nu vanuit de regiegroep onderwijs en jeugd.

Binnen de IJmond gemeenten zijn afspraken gemaakt over de werking van het jeugdteam, dat zijn de medewerkers van CJG, GGD en JMW/Socius en de consulent van het SWV PO IJmond verbonden aan die school. Om de afstemming te verbeteren vinden er afstemmingsgesprekken plaats in het jeugdteam. Sommige scholen doen dit meermalen per jaar. Er zijn inmiddels enkele scholen die het niet meer nodig vinden omdat het contact goed is.

Periodiek is er overleg tussen het SWV, de gemeente en de managers van het jeugdteam, om te verkennen hoe de kwaliteit  van samenwerking en opbrengst van de jeugdteams is en de koppeling te maken naar de uitvoeringsagenda en samenwerking met de gemeente hierin.

Thuiszitters

We maken samen goed onderwijs in onze wijk en werken aan brede steun.

Dit doen we door:

  • Zoveel mogelijk voorkomen van thuiszittende leerlingen binnen de regio.
  • In kaart brengen welke signalen er zijn voor dreigende thuiszitters en daarop inspelen.
  • Systemische aanpak van thuiszitters terugkeer naar school (thuis-school, etc.), samenwerken met jeugdhulp.
  • Expertise verder door ontwikkelen.
  • Ondersteunen van de consulenten en de scholen en niet overnemen.
  • De werkwijze van HITT binnen het SWV gebruiken.

[1] OOGO staat voor ‘Op Overeenstemming Gericht Overleg’.